Tinh hoa nghệ thuật gốm trong chiếc chén soba choko

Tinh hoa nghệ thuật gốm trong chiếc chén soba choko

Nhiều nhà hàng bình dân ngày nay ở Nhật thường phục vụ nước chấm hay “tsuyu” ở trong những chiếc chén được làm hoàn toàn từ gốm trang trí một lớp vẽ dưới men màu xanh cô-ban.

Tinh hoa nghệ thuật gốm trong chiếc chén soba choko

Tinh hoa nghệ thuật gốm trong chiếc chén soba choko

Những chiếc chén soba choko tuy nhỏ nhắn những lại ẩn chứa trong đó những tinh hoa của nghệ thuật làm gốm nói riêng và tinh thần, văn hóa người Nhật nói chung. Tìm hiểu về thế giới của những chiếc chén soba choko nhỏ nhắn này, ta sẽ có cơ hội khám phá nhiều hơn về những vẻ đẹp gốm sứ Nhật Bản.

Bất kỳ ai đam mê gốm sứ, đặc biệt là gốm sứ Nhật Bản đều nhận thấy rằng những sản phẩm gốm phục vụ cho nghệ thuật thưởng trà hay để uống sake đều có mức giá rất cao. Nhưng nếu tìm hiểu rõ hơn về lịch sử, tôn giáo và văn hóa của Nhật Bản, bạn sẽ hiểu rõ hơn tại sao những sản phẩm gốm này dù đắt nhưng vẫn rất được ưa chuộng trên toàn thế giới.

Một trong những sản phẩm như vậy có thể nhắc đến là chén “soba choko” mộc mạc và trang nhã. Nếu bạn đã từng ăn mỳ soba truyền thống của Nhật Bản, bạn có thể đã bắt gặp những chiếc chén nhỏ chứa nước chấm.

Nhiều nhà hàng bình dân ngày nay ở Nhật thường phục vụ nước chấm hay “tsuyu” ở trong những chiếc chén được làm hoàn toàn từ gốm trang trí một lớp vẽ dưới men màu xanh cô-ban. Chính vì thế, những chiếc chén soba choko không chỉ chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hóa ấn tượng mà còn rất nhiều điều bí ẩn chờ được khám phá.

David Miller, tác giả của một bài báo chuyên sâu đăng trên tạp chí Daruma, đã khẳng định rằng từ “choko” (tạm dịch: chiếc chén nhỏ) bắt nguồn từ từ “chonchi” hay “chonkawhich” của Hàn Quốc, có nghĩa là những chiếc chén rượu nhỏ. Nhận định từ “choko” bắt nguồn từ Hàn Quốc cũng khá hợp lý khi mà những sản phẩm gốm toàn được sản xuất ở Arita, Nhật Bản, nơi mà các sản phẩm gốm sứ có phần chịu ảnh hưởng bởi Ri Sanpei, một người thợ gốm Hàn Quốc. Và Arita cũng được mệnh danh là nơi khai sinh của nền sản xuất gốm sứ Nhật Bản.

Hiên nay, những chiếc chén soba choko thường được sử dụng để ăn mỳ. Nhưng ngược về quá khứ, chúng đã được sử dụng hằng ngày để làm đế cho những chiếc đĩa đựng thịt hoặc rau từ khoảng những năm 1650. Bằng chứng là chưa hề có tiệm bán mỳ soba nào ở Nhật mãi cho đến năm 1710. Tuy nhiên, những cửa tiệm này phát triển rất mạnh mẽ ở những khu vực thành thị phát triển như Osaka, Kyoto và Edo (Tokyo xưa). Và từ đó những chiếc chén soba choka đã được nâng tầm từ những vật dụng vô danh thành một sản phẩm đặc trưng và nổi tiếng.

Bên cạnh đó, chiếc chén soba choko thời đó chủ yếu là tầng lớp bình dân sử dụng. Nhà nghiên cứu Nishiyama Matsunosuke cho rằng những nhà hàng đích thực chưa hề xuất hiện cho tới giữa thế kỷ 17, và càng chứng mình rằng những cửa tiệm mỳ soba và những chiếc chén không dành cho tầng lớp thượng lưu.

Thậm chí những họa tiết vẽ dưới men xanh truyền thống cũng chỉ để phù hợp với thị hiếu của tầng lớp dân thường. Có thể thấy, những họa tiết trang trí chủ yếu là hình ảnh cây cối, hoa lá. Điều này thể hiện rõ dự tôn kính của những người dân Nhật Bản đối với mùa màng. Những nghệ nhân gốm xưa thường làm nhiều loại thực vật khác nhau và các hoa văn đối xứng khác nhau để có thể sử dụng cả năm thay vì chỉ dùng trong một mùa.

Những chiếc chén soba choko đang trong giai đoạn phát triển hưng thịnh nên rất nhiều người thợ thủ công và nghệ sĩ Nhật bản chế tạo ra chúng từ những loại vật liệu khác nhau như thủy tinh, đá, hay gỗ ngoài những sản phẩm gốm sứ truyền thống. Chính sự đa dạng của vật liệu cùng với kích cỡ nhỏ và tính ứng dụng đã khiến cho những chiếc chén này hấp dẫn và quyến rũ hơn bao giờ hết. Ngoài ra, những chiếc chén soba choko này cũng có thể sử dụng để thưởng trà hoặc uống rượu sake nên nó rất được những nhà sưu tập săn đón.

Theo gomsu.divashop.vn